Westfriese families
Westfriese Families

Kwartaalbladen » 1954-1966 (jaargang 1, 1955) » No. 4 » pagina 14-15

Naar aanleiding van een vraag...

In het voorlaatste nummer van Westfriese Families verzochten wij gegevens over de geslachten Appel en Peetoom.
Over Appel vernamen wij tot nu toe niets, maar over Peetoom des te meer.
Door deze vraag kwamen wij in aanraking met een Berkhouter nazaat van de Peetooms, die jarenlang bewoner was geweest van de boerderij, die Wijbrand Peetoom in de 18e eeuw in het Oosteinde van Berkhout had laten bouwen en die het "stamhuis" van zeer vele Peetoom's van thans genoemd kan worden.
Deze boerderij is enkele jaren geleden verbrand, maar op dezelfde plaats is een nieuw gebouw verrezen "De Veenhoop" genoemd. De naam is wel zeer kenmerkend, omdat inderdaad het huis op een oorspronkelijke dikke veenlaag gebouwd was, omdat de historische naam van de laag gelegen dorpen Berkhout en omgeving min of meer verachtelijk de Veenhoop was en tenslotte omdat de verbrande boerderij verzekerd was bij de welbekende strekelijke onderlinge maatschappij de Veenhoop.

Toen enkele jaren geleden de heer Peetoom wat meer over zijn voorouders wilde weten, deed hij een merkwaardige ontdekking. Het bleek hem spoedig, dat niet minder dan drie personen hem voor waren geweest. Vooreerst was daar een dokter uit Hoogerheide, wiens grootmoeder een Peetoom was geweest, en die zoveel belang stelde in zijn Westfriese familie, dat hij een uitvoerig onderzoek instelde en aan de hand daarvan een beknopte verhandeling samenstelde die een zeer goed inzicht over de afkomst en de verschillende vertakkingen gaf.

Daarnaast bleek, dat een winkelier uit het hartje van Amsterdam en een bekend beton-ingeniersbureau (vader met broer en zoon, allen Peetooms) uit Apeldoorn ook al heel wat hadden nageplozen over hun familie. Allen stelden hun gegevens gaarne ter beschikking van onze Berkhouter Peetoom en zo liggen al deze gegevens, inmiddels weer aangevuld, thans voor ons. Hierdoor konden wij weer anderen helpen, in de eerste plaats die welke ons om nadere gegevens hadden verzocht.

Heel in het kort is de ontwikkeling van de familie als  volgt geweest:
In de tweede helft van de 17e eeuw, de tijd van Stadhouder Willem de Derde, woont er in de omgeving van Schagen-Valkoog, een Jan Jansz., die twee keer getrouwd is geweest en acht kinderen naliet, waarvan 4 zoons. Ongetwijfeld wonen nog nakomelingen van hem in de omgeving van Schagen, maar vermoedelijk slechts voor een deel met de achternaam Peetoom. Immers toen was de naam vrij zeker al in gebruik, maar nog niet regelmatig. Pas aan het eind van de 18e eeuw, in de Franse tijd, werd de naam Peetoom voor goed aangenomen.
De jongste zoon van Jan Jansz (peetoom), Weijbrand, die in 1687 te Valkoog werd geboren, trouwde te St. Maarten en kreeg weer vier zoons, waarvan de jongste, Jan, te St. Maartensbrug in 1718 werd geboren, als Jan Wybrandsz door de wereld ging. De Peetoom's waren nogal bewegelijk al bleef deze nog steeds in de buurt van Schagen: St. Maartensbrog, Valkoog, Schagerbrug.
Maar zijn zoon Wijbrand te Groote Sloot, Schagerbrug geboren in 1755, trouwde te Hoorn in 1783 met Stijntje Krul en kan als de stamvader van de Peetoom's rondom Hoorn worden aangemerkt. Hij liet de boerenplaats te Berkhout bouwen en zijn 5 zoons hebben allen te Berkhout gewoond.

Van hieruit begint de familie zich te verspreiden, ofschoon tot nu toe verschillende leden zich te Berkhout bleven vestigen, hetzij als veehouder of arbeider, als rietdekker en slager. Een tak vestigt zich in Hoorn, waar nog de bekende metworst, de roem van de slagerstak Peetoom, is. Een andere tak liet zich verleiden om naar de pas drooggemaakte Haarlemmermeerpolder te verhuizen, en daar tot nieuwe ontwikkeling van de familie te komen. Zo is de verspreiding van de Peetoom's steeds sneller doorgegaan, zodat ze over geheel Nederland en ook daarbuiten wonen.


© 1954-2022 | Westfriese Families | E-mail | Sitemap
"Die zijn voorgeslacht niet eert, is zijn eigen naam niet weerd."

Westfries Genootschap